KORONAVİRÜS'ÜN GAYRİMENKUL SEKTÖRÜNE ETKİLERİ

Merhabalar sevgili okurlarım. Yazıma başlamadan evvel; Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal ATATÜRK'ümüzün "Bütün cihan bilmelidir ki artık bu devletin ve bu milletin başında hiçbir kuvvet yoktur, hiçbir makam yoktur, yalnız bir kuvvet vardır; O da Millî Egemenliktir, yalnız bir makam vardır O da milletin kalbi vicdani ve mevcudiyetidir” diyerek kurduğu T.B.M.M.'nin dünya çocuklarına armağan ettiği bu güzel bayramımızı en candan dileklerimle kutluyorum.

Bu hafta ki yazımı; tüm dünyayı evine hapseden ve büyük ekonomik problemler yaratan , Dünya Sağlık Örgütü tarafından "pandemi" yani küresel salgın kategorisine alınan koronavirüs salgınının gayrimenkul sektörünü ne şekilde etkileyeceği konusundaki inandığım uzman görüşlerine ve görüşlerime ayırdım.

Aslında serin kanlı olarak düşünürsek, COVID-19 salgını'nın emlak piyasası üzerindeki kesin etkileri şu anda tam olarak öngörülememektedir.

Gerek emlak danışmanlarının salgın dönemindeki kendi sağlık durumunu koruma prosedürleri gereği, gerek hükümetin kısıtlamalar getirmesi, gerekse de bina sakininin erişime olası sağlık sorunlarının önüne geçmek için izin vermemesinden dolayı, konut ve ticari taşınmaz malları yerinde incelemek pek mümkün olmamaktadır.

Ancak; gene de sahil beldelerinde, içerisinde yaşam olmayan konutlar ile arsa ve arazi satışları az da olsa devam etmektedir.

Bu salgının; inşaat sektörünü ve yabancılara gayrimenkul satışlarını çok olumsuz etkileyeceği açıktır ancak benim bakacağım konu daha çok mülk sahiplerinin yaşayacağı sorunlardır.

Konutunu banka kredisi kullanarak satın alan kişinin bu salgın nedeniyle işlerinin bozulacağı ve salgın öncesindeki gelir seviyesinin altına düşeceği ve bu nedenle ödeme zorluğu yaşayacağı aşikardır. Konut satın almış ve ödemelerini belli bir plan dahilinde yapılandırmış bir kişinin ödeme zorluğu yaşaması sektörel daralmalara yol açabilir. Ancak; Tüketici Kanununun vatandaşı koruyacağı unutulmamalıdır. Aylık ödeme yapamayan kişilerin daha sonra toplu ödeme yapabilmesine dair anlaşmalar yapılabilir. Aynı şekilde bankacılık sektöründe de yeni düzenlemeler görülmesi ihtimal dahilindedir. İşlerinin salgın nedeniyle bozulması (kapatılan mekanlar vs.) neticesinde mağdur olan vatandaşın imdadına yine devlet yetişmek zorundadır.

Bir diğer konuda; en büyük zorluğu kiracıların yaşayacağı gerçeğidir. Konut kiracısı bozulan işleri nedeniyle kira ödeyememe sorunuyla karşı karşıya kalabilir. Ancak, ben bu konunun konut düzeyinde biraz daha idare edilebilir bir durum olacağı ön görüyorum.

Asıl sorun işyeri kiracılarının azalan müşteri ve hatta kapanan işyerleri nedeniyle ciddi bir kira yükü altına girmelerinde yatıyor. Her iki durumda da kiracı indirim talep edebilir ancak salgın matematiğinin devam ediyor oluşu, indirim gelse dahi sürdürülebilir bir ödeme durumunun önünü tıkıyor. Özellikle de karantina altındaki Büyükşehirlerde başta AVM'lerin kapatılmasıyla birlikte işyeri kiracılarını ve daha sonra konut kiracılarını da etkileyeceği kesindir.

Bu günlerin sona ermesini müteakip büyükşehir ve ilçelerde konut alım/satımlarının çok daha da zorlaşacağı öngörülmektedir. Sokağa çıkamayan insanlar küçük beldelerde bahçeli evlerinde yaşayan insanlara çok imrendi. Bunun ben özellikle küçük beldelerde emlak satışlarına pik yaptıracağına inanıyorum.

Şehirlerde, özellikle yüksek katlı apartmanlarda gayrimenkul satış ve kiralama fiyatlarının çok düşeceğine, AVM'lerde ki dükkan sahiplerini çok zor günlerin beklediğine ancak küçük beldelerde de arsa/arazi ve konut fiyatlarının da artacağını düşünüyorum.

Daha zor günler yaşamak istemiyorsak; EVDE KALIN, SAĞLIKLI KALIN, HAYAT EVE DE SIĞAR

Sevgiyle kalın

Her türlü sorularınızı ve sorunlarınızı benim ile paylaşabilirsiniz.

Ercüment YAMAN

YAMAN GAYRİMENKUL

www.candarliyaman.com
ercuyaman@hotmail.com