TARIM ve GIDA ETİĞİ DERNEĞİ (TARGET) BASIN DUYURUSU

TARIM ve GIDA ETİĞİ DERNEĞİ (TARGET) BASIN DUYURUSU

Birleşmiş Milletler’in 1995 yılında, Uluslararası Kooperatifçilik Birliği (ICA – International Cooperative Alliance)’nin önerisi doğrultusunda aldığı bir kararla her yılın Temmuz ayının ilk

Cumartesi günü Dünya Kooperatifler Günü olarak kutlanmaktadır. Bugün (21 Aralık) ise 1844

yılında İngiltere’nin Rochdale kasabasında 28 dokuma işçisi tarafından modern anlamda

kurulan ilk kooperatifin kuruluş tarihidir. Daha sonra kooperatif fikri ve hareketi tüm öteki

alanlara yayılmıştır. Tarım ve Gıda Etiği Derneği olarak kooperatif hareketinin başlangıcının

176. yıldönümünde Rochdale Öncüleri’ni anmak ve bu bağlamda ülkemizdeki tarımsal

kooperatifçilik konusunda kimi görüşlerimizi kamuoyu ile paylaşmak istiyoruz.

Ülkemizde aile çiftçilerinin toprağa ve yaşama tutunmakta zorlanmakta olmaları ve giderek

artan bir borç yükü altında bulunmaları tarımsal kooperatifçiliğin gelişip güçlenmesini bugün

çok büyük ve acil bir ihtiyaç haline getirmiş bulunmaktadır.

COVID-19 salgını sürecinde hemen tüm dünyada yükselen korumacı ve kamucu tarım ve gıda

politikaları ne yazık ki ülkemize yansımamakta, serbest piyasaya dayalı ve ithalata bağımlı bir

tarım düzeninin sürdürülmesi aile çiftçilerinin umutlarını gölgelemektedir.

Zor zamanlarda ayakta kalabilmek için, aynı sorunları yaşayan insanların birlikte direnmeleri

ve aralarındaki dayanışmayı ve paylaşımı güçlendirmeleri büyük önem taşır.

Kooperatiflerin, bir ortak bir oy, açık kapı, özerklik ve bağımsızlık, toplumsal sorumluluk ve

benzerleri gibi birbirini tamamlayan ilkeleri son olarak 1995’te yapılan ICA Kongresi’nde

yeniden düzenlenmiş, aynı Kongre’de ilk kez Kooperatif Değerleri de oybirliğiyle

onaylanmıştır. Benimsenen başlıca değerler; eşitlik, adalet, dayanışma, dürüstlük, saydamlık

ve topluma saygıdır. Daha sonra ICA 2011 Kongresi’nde toplumsal sorumluluk ilkesinin

çevreye karşı duyarlılık ve sorumluluğu da içerdiği kabul edilmiştir.

Bu çerçevede kooperatifleri ortakların çıkarlarının ötesinde toplumun ve doğanın esenliğine

yönelik ilkelere ve bu ilkelerin kök hücreleri olan değerlere dayalı bir sosyal ve ekonomik bir

girişim olarak görmek gerekir.

Ülkemizin kooperatifçilik tarihi içinde küçümsenmeyecek başarılar yaşanmış ve zengin

deneyimler kazanılmıştır. Bugün de azımsanmayacak sayıda kooperatife ve kooperatif

ortağına sahip bulunmaktayız. Ancak kooperatiflerimizin büyük çoğunluğu ne yazık ki

kooperatifçiliğin evrensel ilke ve değerlerine dayalı olarak kurulmamış ya da bu ilke ve

değerleri içselleştirememiştir. Kooperatiflerimiz önemli bir ağırlıkla doğrudan kamu tarafından

ya da kamu gözetiminde yönetilmektedir. Oysa evrensel anlayış sadece ortakları tarafından

demokratik olarak yönetilen özerk ve bağımsız kuruluşları kooperatif olarak tanımlamaktadır. 

Aile çiftçilerimizin içinde bulunduğu borç ve çaresizlik sarmalından kurtulabilmeleri için

tabandan gelen yeni ve yaratıcı bir kooperatifçilik hareketine önemle ihtiyaç vardır.

Tarım ve Gıda Etiği Derneği (TARGET) olarak dünyada ilk kooperatifin kuruluşunun 176.

yıldönümünde dünyada ve ülkemizde kooperatifçiliğin gelişmesine emek vermiş tüm değerli

insanları saygıyla anıyor; kooperatifçilik hareketine omuz verenleri selamlıyoruz.

Tarım ve Gıda Etiği Derneği (TARGET)