SOCAR Ar-Ge ve ODTÜ'den plastik atıkların kimyasal dönüşümünü sağlayacak ortak proje

SOCAR Ar-Ge ve ODTÜ’den plastik atıkların kimyasal dönüşümünü sağlayacak ortak proje

Türkiye’deki plastik atıkların kimyasal geri dönüşümü için harekete geçen SOCAR

Türkiye Ar-Ge ve İnovasyon A.Ş., ODTÜ ile ortak bir proje başlattı. İki kurumun iş

birliğiyle plastik atıkların yeniden hammaddeye dönüştürülerek kullanımına

yönelik, yenilikçi teknolojilere imza atılması hedefleniyor.

Türkiye’nin en büyük doğrudan dış yatırımcısı SOCAR Türkiye’nin yenilikçi, sürdürülebilir, çevre dostu

ürün ve dijital teknoloji geliştirme hedefi ile kurduğu SOCAR Türkiye Ar-Ge ve İnovasyon A.Ş, plastik

atıkların kimyasal geri dönüşümü için Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ile ortak bir proje başlattı.

ODTÜ Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) aracılığı ile yürütülen proje kapsamında SOCAR Ar-Ge ve ODTÜ’de

görev yapan araştırmacılar, atık plastikleri temel bileşenlerine dönüştürerek tekrar ve sürdürülebilir bir

şekilde plastik hammaddelerin üretiminde kullanılması yönünde çalışma yürütecek. Böylece bir yandan

doğal kaynaklar korunurken diğer yandan döngüsel ekonomiye katkı sağlayacak temel teknolojinin

geliştirilmesi yönünde önemli bir adım atılmış olacak.

DENEYLER SOCAR AR-GE VE ODTÜ LABORATUVARLARINDA YAPILACAK

3 yıl boyunca devam edecek olan proje ile SOCAR Türkiye’nin kendi özgün yöntemini ve teknolojisini

geliştirme şansına da sahip olacağını ifade eden SOCAR Türkiye Ar-Ge ve İnovasyon A.Ş. Genel

Müdürü Bilal Guliyev, “Amacımız öncelikle yeni teknoloji geliştirmek. Endüstriyel boyutta

uygulanmasına karar verildikten sonra atık yönetimi yapan şirketlerden ve bu atıkların alınabileceği

diğer kaynaklardan hammadde sağlanmasını planlıyoruz. Bu proje ile SOCAR bünyesinde açığa çıkan

atıkların kullanılması da mümkün olacak. Atık plastiklerin kimyasal geri dönüşümü ile Petkim’in temel

hammadde girdisi olan nafta için alternatif bir kaynak geliştirerek bir yandan çevreye ve sürdürülebilir

ekonomiye, bir yandan da SOCAR Türkiye’ye rekabet üstünlüğü sağlayacak yeni iş modellerinin

oluşmasına katkı sağlamayı hedefliyoruz” dedi. Projede, yurtdışında atık plastiklerden motor yağı elde

edilmesi konusunda makaleleri yayınlanan ve patent başvurusu bulunan ODTÜ Kimya Mühendisliği

Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Gökhan Çelik’le birlikte çalıştıklarını kaydeden Guliyev, gerekli deney

çalışmalarının tümünün SOCAR Ar-Ge ve ODTÜ’nün laboratuvarlarında yapılacağını, projede

kullanılacak katalizörlerin ise ODTÜ’de geliştirileceğini ifade etti.

SIFIR ATIK PROJESİ’NİN BİR UZANTISI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde, Çevre ve Şehircilik

Bakanlığı tarafından yürütülen Sıfır Atık Projesi’ne işaret eden Guliyev, “Sıfır Atık Projesi, israfın

önlenmesini, kaynakların daha verimli kullanılmasını, oluşan atığın miktarının azaltılmasını, etkin

toplama sisteminin kurulmasını, atıkların geri dönüştürülmesini kapsayan atık önleme yaklaşımı olarak 

tanımlanmış bir hedef. Söz konusu hedefler bizim projemizin de özünü oluşturuyor. Bu da Türkiye’nin

hedefleri ile SOCAR Türkiye’nin stratejilerinin uyumunun yanı sıra projenin çok önemli ve yerinde bir

karar olduğunu gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.

KİMYASAL GERİ DÖNÜŞÜM NEDİR?

SOCAR Türkiye Ar-Ge ve İnovasyon A.Ş ile Türkiye’nin köklü üniversitelerinden ODTÜ’nün Türkiye’de

başlattığı kimyasal geri dönüşüm; mekanik işlemlerle sürdürülebilir bir şekilde dönüştürülemeyen

plastik atıklardan, daha basit ve değerli moleküllerin elde edilmesini hedefleyen bir teknoloji olarak

tanımlanıyor. Kimyasal geri dönüşüm süreci sonucunda elde edilecek çıktılar, önümüzdeki dönemde

birincil polimerlerin üretiminde hammadde alternatifi olarak kullanılabilecek.

BİLGİ NOTU:

Her yıl dünya genelinde 380 milyon ton plastik üretilirken, bu rakam üretilen ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yüzde 7'sine karşılık geliyor. Plastik pazarının hızla gelişmesinin de etkisi ile plastik üretiminin 2050 yılına kadar dört kat artacağı ve yılda 1,1-1,5 milyar tona ulaşacağı tahmin ediliyor.

Araştırmalara göre her yıl üretilen malzemelerin yüzde 75'inden fazlası tek kullanımdan sonra atılırken bunların büyük çoğunluğunu AYPE, YYPE ve PP gibi poliolefinler oluşturuyor. Atık plastiklerin yüzde 9’u mekanik yöntemle geri dönüştürülse de mevcut geri dönüşüm yöntemleri, plastiklerin kimyasal ve enerji değerlerinin geri kazanımını sağlayamıyor ve değer kaybına yol açıyor. Atık polimerlerin enerji değerinin geri kazanıldığı takdirde, her yıl yaklaşık 3,5 milyar varil petrole eş değer ekonomik bir karşılığının olacağı tahmin ediliyor.